Nükleer Tıp
03 Mayıs 2019

NÜKLEER TIP

 

 

 Nükleer Tıp : Vücuda damar yolu ile verilen enjekte edilen radyoaktif maddelerin yaydıkları  gama ışınlarının cihazlarla ve özel yöntemlerle dışarıdan  sayım ve görüntü olarak izlenmesi ile tanı konulmasını sağlayan tıp dalıdır.Aynı zamanda hastalıklı organlar ve tümörleri tedavi etmek için kullanılır.

    Görüntüleme için düşük düzeydeki bir radyoaktif maddeye(radyoizotop) bir kimyasal(farmasötik) bağlanır.Bu kombinasyona ‘radyofarmasötik’  denmektedir.Farklı organları görüntülemek için  o  organlara spesifik çok çeşitli radyofarmasötikler  kullanılır.Görüntü almak için kullanılan cihaza ‘gama kamera’  adı verilir.Diğer bir yöntem olan Pet pozitron yayan radyonüklidlerden yayılan gama ışınlarını saptayarak bunu üç farklı uzaysal düzlemde kesitsel görüntülere çeviren, ileri teknoloji ürünü bir moleküler görüntüleme yöntemidir.Tümör hücrelerindeki artmış glikolitik hız  günümüzde en sık kullanılan FDG ile yapılan PET görüntülemenin temelini oluşturur.Tümör dokusundaki metabolik aktivite değişikliklerini tespit eder ve hücresel fonksiyonun niceliksel değerlendirilmesini sağlar.PET ile BT nin beraber kullanıldığı PET/BT sistemleri fonksiyonel ve morfolojik verilerin tek bir seansta elde edilmesine olanak sağlamaktadır.Değerlendirmede kullanılan semikantitatif  teknik  standart  tutulum değeri ( standart uptake value: SUV) ölçümüdür.

  .Nükleer Tıpta Başlıca Tanı ve Tedavi  yöntemleri

  1. Konvansiyonel  Sintigrafik yöntemler
  2. PET-BT ( FDG ve Ga 68-DOTA-TATE,Ga-68 PSMA ile)
  3. Differansiye Tiroid kanseri ,hipertiroidi ve nöroendokrin tümörlerde tanı  ve teranostik tedavi.

        Diğer Uygulanan  Tedavi Yöntemleri

  4. Metastatik kanserlerde palyatif ağrı tedavisi
  5. Radyosinovektomi
  6. Hodgkin dışı lenfomada monoklonal antikorlar ile yapılan immunoterapi
  7. Metastatik kemik hastalıklarının  tedavisinde Radyum-223 tedavisi.
  8. Polisitemi vera da fosfor 32 tedavisi.

      PET/MR : 3 tesla MR cihazı içine PET dedektör ve elektroniklerinin yerleştirilmesi ile aynı anda PET ve MR görüntülerinin alınmasını sağlayan yüksek  çözünürlüklü hibrit bir yöntemdir.yumuşak doku kontrastı yüksektir..PET/BT ye göre radyasyon maruziyeti daha azdır.PET/MR beyin, kalp ,karaciğer gibi organlarda metastaz saptanmasını kolaylaştırırken, beyin görüntülemede ,çoğu malignitenin tanısı ve evrelemesinde  avantaj sağlamaktadır.

         Kemik mineral yoğunluğu ölçümü.

. Nükleer Tıp bölümüne ait bir diğer tanı yöntemidir.DEXA cihazı ile dünyada  önemli bir sağlık sorunu olan osteoporozun tanısını koymada kırık riskinin değerlendirilmesinde ve takipte kullanılmaktadır.Düşük kemik mineral yoğunluğu artmış kırık riski ile ilişkilidir.Kemik mineral yoğunluğu tespiti kırık olmadan önce kemik kütlesinin azaldığını göstermek,gelecekteki kemik kırılma riskini saptayabilmek,osteoporoz tedavisine yanıtı izlemek amacıyla yapılmaktadır.

    Adıyaman Eğitim ve Araştırma hastanesinde Nükleer  Tıp bölümü konvansiyonel  sintigrafik yöntemler ,kemik dansitometri ölçümü ve  poliklinik hizmetlerini hastanenin zemin katında  vermektedir.Konvansiyonel sintigrafik çekimlerimizi ağırlıklı olarak  miyokard perfüzyon sintigrafisi ve kalbin üç boyutlu görüntülenmesi miyokard gated specti içeren  nükleer kardiyoloji yöntemleri oluşturur.iskelet sisteminde benign ve malign hastalıkların tanı ve takibinde üç fazlı ve tüm vücut kemik sintigrafisi, fonksiyonel böbrek değerlendirilmesinde  ve takibinde, üst üriner sistem dilatasyonlarının ve obstrüksiyonların değerlendirilmesinde, akut piyelonefrit tanısı , renal skar  değerlendirilmesinde, kongenital renal anomalilerin tespitinde dinamik ve statik böbrek sintigrafisi, pulmoner embolinin değerlendirilmesi, cerrahi öncesinde diferansiyel akciğer fonksiyonlarının hesaplanmasında  akciğer perfüzyon ve ventilasyon sintigrafisi,tiroid bezinin varlığını ve fonksiyonunu saptamak için tiroid sintigrafisi ve tiroid uptake testi, paratiroid adenomu ve hiperplazilerinde paratiroid sintigrafisi ,özellikle infantlarda  ve çocuklarda inatçı kusma ve solunum sistemi semptomlarında gastrointestinal reflü  sintigrafisi ,meckel divertikülü tespitinde  meckel sintigrafisi, aksesuar dalağın görüntülenmesinde selektif dalak sintigrafisi , gözyaşı kanal tıkanıklığı  göstermek için dakriosintigrafi diğer en sık kullanılan yöntemlerdir.

              Miyokard   Perfüzyon Sintigrafisi

Miyokardı besleyen kan akımının dağılımının intravenöz olarak uygulanan bir radyofarmasötik ile gösterilmesini sağlar.Miyokardiyal iskemi veya skarın varlığı,yaygınlığı ve şiddeti, anjiografide koroner stenozun  bölgesel perfüzyona etkisi,miyokard  infarktüsü  sonrası  ve non-kardiyak cerrahi öncesi risk değerlendirilmesi, akut göğüs ağrısı sendromunda koroner ve koroner dışı nedenlerin ayırt edilmesi endikasyonlarından birkaçıdır.

Miyokard Perfüzyon Sintigrafisinin EKG ile senkronize olan şekline gatedSPECT denmektedir.Gated tekniğinin MPS ne iki büyük katkısı vardır.İlki gatedSPECT  uygulamasıyla sol ventrikül hacimlerinin ve ejeksiyon fraksiyonun hesaplanabilmesi , bölgesel duvar hareketlerinin değerlendirilmesi, ikincisi atenuasyona bağlı oluşan artefaktların fark edilmesini sağlayarak yöntemin tanısal doğruluğunu artırmaktır.SPECT analizde görüntünün yeniden elde edilmesi(rekonstrüksiyon) teknikleri ile iki boyutlu görüntülerin her setinden üç boyutlu görüntüler elde edilir.

       Bölümümüzde ben nükleer tıp uzmanı olarak görev yapmaktayım.biri radyoloji teknikerı , bir radyoloji teknisyeni, bir paramedik,bir sekreter ve bir yardımcı  personelimiz görev yapmaktadır.ekipmanımız bir çift baslıklı gama kameranın olduğu çekim odası, bir efor odası, hastaların beklediği özel kurşunlu oda, iyot tedavi ve bekleme odası, radyoaktif maddelerin hazırlandığı ve bekletildiği sıcak oda,enjeksiyon odasının yer aldığı denetimli alanlar ve  tiroid hastalarına poliklinik hizmeti verilen poliklinik odası ,görüntüleme odası , danışma ve diğer gözetimli alanlardan oluşur.Bölümümüzde hipertiroidide  radyoiyot-131 tedavisi , differensiye tiroid kanseri  tanısı alan hastaların tedavi öncesi süreci ve tedavi sonrası takip ve taramaları yapılır.